KERK-STAAT VERHOUDING 2

by: Pieter Bos
date: 12/5/2007
Category: KERK-STAAT VERHOUDING

2 GOD-STAAT VERHOUDING IN DE 21STE EEUW.
Tekst downloaden?
Klik op
deze link.


Vier artikelen over de kerk-staat verhouding; waarom?
Zie OVERZICHT en CONCLUSIES van de hele serie.

2.0 Samenvatting van artikel 2:
Dit artikel werkt dit thema “verbond-met-de-naties” verder uit voor onze tijd. Het noemt historische kerk-staat verhoudingen, en presenteert moderne God-staat verhoudingen. Dit illustreert de politieke relevantie van een verbond tussen moderne naties en God, verrassend relevant in onze moderne tijd. Dit artikel bespreekt ook de rol van de Gemeente als geestelijk lichaam, niet langer gemarginaliseerd, maar relevant als “geestelijk bemiddelaar” door voorbede, door betoon van kracht en door profetie.

2.1 Historische voorbeelden van kerk-staat verhouding.
Vanaf de 4de eeuw kreeg in het jonge christendom de verhouding kerk-staat veel aandacht (als vervolg op het traditionele altaar-kroon debat), met als nadruk dat de staat de kerk moet beschermen; dit werd de traditie van Rome. Daar bleven overigens ook tradities van de verering van vele goden in stand.
Augustinus onderscheidde theologie en filosofie (voor ons inmiddels voor de hand liggend, maar in die tijd van zoeken naar de eenheid van altaar en kroon een belangrijke beslissing), hetgeen leidde tot het ook filosofisch onderscheiden van kerk en staat. Hij vond dat hij vervolgens moest zoeken naar een synthese van kerk en staat.. Zijn conclusie tendeerde naar: de staat zou het koninkrijk Gods moeten zijn. Dit werd later nagestreefd door Byzantijnse keizers en de vroege Russische tsaren. Door deze “twee rijken leer” was de Gemeente opeens niet meer een onzichtbaar, geestelijk lichaam, maar een maatschappelijke factor. De praktijk werd een zoeken naar een machtsevenwicht tussen kerk en staat, en soms een vechten er om, van lobbyen tot gewapend ingrijpen.
In de middeleeuwen kroonde de paus koningen en keizers, die op hun beurt bisschoppen (als leenmannen) aanstelden; dit leidde tot grote verwarring en hevige twisten. Ook werden met wereldse macht ketterijen en heidenen vervolgd (inquisitie en kruistochten).
In de 16ste en 17de eeuw gold de spreuk “Zo de vorst, zo de godsdienst,” waardoor de vorst bepaalde of zijn land met de Reformatie mee zou gaan of niet; dit leidde over heel Europa tot bloedige godsdienstoorlogen.
In de 19de eeuw ontstonden nieuwe “staats”vormen, en boette de kerk aan macht in, versterkt door het toenemende rationaoisme. In de vroege 20ste eeuw ontwikkelde Abraham Kuyper een bijbels verstaan van staat en politiek, de “soevereiniteit in eigen kring,” dat internationaal nog steeds aanhang vindt. In de latere 20ste eeuw zijn “koninkrijkstheologieën” ontstaan, variërend van Kuiper’s denken tot aan de overtuiging dat het Koninkrijk Gods door menselijke inspanning op aarde wordt gerealiseerd.
Dit lijstje is allerminst volledig; met discussies over dit thema zijn bibliotheken gevuld. Maar de kerk-staat verhouding is niet het thema van deze studie; dat is de stelling over de God-staat verhouding en de uitwerking er van.

Opmerkelijk is dat een vijftal min of meer onafhankelijke ‘stromingen’ binnen het christendom, voor of bezijden de theologie met de boven aangeduide historische kerk-staat verhouding, een visie hadden in de richting van God-staat verhouding: --de Gemeente tot aan Constantijn, --het Celtisch christendom, --de Waldenzen, --de Moraviërs, --de Anabaptisten 1). Voor deze stromingen was een kerk-staat verhouding geen optie; de anabaptisten hadden zelfs iets van wereldmijding, maar ze practiseerden: de Gemeente is er niet voor zichzelf, maar voor haar volk (niet als instituut, maar), als een 'zout der aarde', met krachtige heilzame effecten op de maatschappij.

2.2 21ste eeuwse illustraties van de God-staat verhouding.
Door de profeet Amos, hoofdstuk 1-2, spreekt God zeven volken aan op wat ze elkaar aandeden op sociaal-economisch gebied. Deze twee hoofdstukken vormen een duidelijke illustratie van het principe God-staat verhouding, met een profeet als middelaar. Lees nu de volgende toepassingen... in onze eigen tijd!

In 1895 heeft de koning van Tonga een verbond gesloten tussen zijn natie en God; in 1988 heeft een opvolger dat verbond vernieuwd.
In 1991 heeft president Chiluba van Zambia een verbond gesloten tussen God en zichzelf en zijn natie. In 1994, naar aanleiding van een ramp, heeft hij in een vol stadion het verbond met God vernieuwd.
In 1997 heeft president Kerekou van Benin zijn natie aan God opgedragen; bij zijn volgende verkiezing moest hij het opnemen tegen voodoo priesters. Hij won de verkiezingen.
In 1998 heeft president Museveni van Uganda zijn presidentschap en zijn natie opgedragen aan Jezus, door symbolisch de vlag van zijn natie te overhandigen aan de geestelijke leiders van het land.
In 2002 heeft de premier van Vanuatu, Edward Tuta Fanua_Ariki, in functie “trouw, eer... en onderwerping aan God” toegezegd.
In 2002 heeft de president van Gabon, Omar Bongo Ondimba, de naam van God in de constitutie doen opnemen, en in 2005 heeft hij de natie Gabon in Gods hand gelegd”.
In deze zes gevallen is er sprake van een directe God-staat relatie; de rol van de Gemeente komt niet eens in de krant! Maar die rol is overigens wel bij de voorbidders bekend: typisch de rol van bemiddelaar tussen God en de staat, geestelijk, op de knieën, en profetisch!

Ik geef nog een paar significante details:
Benin, 1997: De vroegere president en ex-communist was christen geworden en wilde als christenpresident zijn land dienen en goedmaken wat hij voorheen fout had gedaan. Door/ondanks zijn duidelijke getuigenis en door veel gebed werd hij wonderlijk verkozen. De president wilde ook voor het eind van het millennium de schuld van de historische massale slavenverkoop als nationale schuld belijden; hij heeft dat gedaan (ik had het voorrecht er bij te zijn).
Benin, verkiezingen 2003: de president belooft door de te gaan met de koers van hervormingen, en stelt dat niet de voodoo de oudste rechten heeft in Benin, maar God. Hij werd herkozen!
Zambia, 2002: de kerk heeft bij nader inzien kritiek op de president en laat Chiluba vallen. De later dat jaar nieuw gekozen president, Levi Mwanawasa, is geen christen; hij vernieuwt het verbond van zijn natie met God niet. Echter, in maart 2005 wordt hij gedoopt, op grond van een zeer krachtig getuigenis en staat dan voor de keus het verbond wel of niet te vernieuwen (en onder druk het niet te doen). In oktober 2005 verordent hij dat Zambia “een christelijke natie is en zal blijven”.
Vanuatu, 2004: de nieuw gekozen premier, Serge Vohor, die een slechte reputatie heeft en waarvan de bidders vrezen dat hij het verbond niet zou opvolgen, neemt kort voor zijn beëdiging Christus aan als persoonlijk verlosser EN vernieuwt daarna op eigen initiatief het God-staat verbond.
Met andere woorden: het verbond is voor God kennelijk zo heilig, dat Hij, wanneer Zijn menselijke partner wordt opgevolgd, die nieuwe persoon tot Zich roept omwille van het heil voor de natie!

Dit zijn vijf voorbeelden, uit onze eigen tijd, van een natie/staat die een verbond sluit met God, door “bemiddeling” van de Gemeente. Vele andere voorbeelden zijn beschikbaar van God-Gemeente-staat handelingen, die in die richting leiden.
In de Democratisch Republiek Congo werkt de regering sinds juni 2004 aan een proces van verzoening in het land en heeft daartoe een beroep gedaan op de Gemeente van het land. Dit beroep kwam de dag na een weeklang nationaal congres van voorbidders met als thema Verzoening, tot volkomen verrassing... maar waarom eigenlijk? Daar hadden ze toch om gebeden en daartoe hadden ze toch al zo veel en zo gezalfd de nationale schulden beleden? Een prachtig voorbeeld van bemiddeling op de knieën.
In het eilandenrijk Fiji wordt door de regering de stap van verbondssluiting door de natie met God voorbereid. De republiek Fiji was in alle opzichten aan de rand van de afgrond. Tot eindelijk, in 2002, de voorgangers van de verschillende denominaties hun traditionele afstand en trots overwonnen en samen voor “hun” land gingen uitroepen tot God. Toen gebeurden grote wonderen, eerst van persoonlijke bekering, toen van eenheid, toen van belijden van locale en nationale schulden. Meer dan 150 dorpen/eilanden/stammen hebben na een proces van verootmoediging een verbond gesloten met God (!), vaak onmiddellijk gevolgd door wonderbaarlijk herstel van de natuur: herstel van de visstand, herstel van rivieren, het weer groeien van koraalriffen! 2), 3), 4). Dit lijkt op het herstel van het verbond-met-alle-volken Lieflijkheid als vermeld in Zacharia 11!
In Nigeria zijn de afgelopen jaren veertien stammenkoningen tot geloof gekomen. Deze koningen, die nog steeds groot gezag hebben in hun stammen, brengen nu hun stam voor God. De toverdokters proberen dit vaak uit alle (occulte) macht tegen te houden. God bevestigt de gehoorzaamheid van de koningen, doordat de toverij van de toverdokters zich tegen hen zelf keert, hetgeen weer vele toverdokters en stamleden tot Jezus brengt. Hierbij was soms sprake van strategische voorbede, soms van een onmiddellijke God-stam verhouding met nauwelijks Gemeente of voorbidders in actie.
President Museveni van Uganda heeft in 1998, toen de ernst van de hiv/aids epidemie Openbaar werd (en toen daarop vanuit de Gemeente een enorme gebedsrespons kwam), bepaald dat “onthouding voor en trouw in het huwelijk” de norm is voor Uganda. Vanaf toen is niet alleen de verbreiding van hiv/aids enorm afgezwakt, maar zijn ook honderden aidspatienten genezen! M.a.w.: toen de president (een christen) zich beschikbaar stelde een spreekbuis van Gods gebod te zijn, kon God ook genezen! Tot heden toe is Uganda op dit punt een internationaal voorbeeld (maar de pers en de VN verzwijgen het gebeds- en gehoorzaamheidsaspect in de situatie).
De regering van Portugal heeft in 1988 de massale moord op en verbanning van Joden in 1492 beleden (na voorbede door een heel kleine maar duidelijk geïnspireerde gebedsgroep), en die regering was de eerste sinds WOII, die haar termijn van 6 jaar kon volbrengen. In die periode was er, ook voor het eerst sinds WOII, economische stabiliteit en effectieve kerkplanting. Het Portugese parlement heeft in 1996 de wet, op grond waarvan die historische jodenvervolging had kunnen plaats vinden, unaniem weggestemd, en sindsdien heeft in dat land opnieuw enorme economische groei plaats gevonden. Dit laatste was door de voorbidders en geestelijke leiders in gebed ootmoedig “voorbereid”.
In Brazilië hebben sinds 1999 meer dan honderd burgemeesters hun stad aan Jezus opgedragen. Van twee steden weet ik de rol van de voorbidders en de geestelijke leiders. In één van die twee steden, Diadema, is de afname van de criminaliteit en de werkloosheid zo spectaculair dat in 2006 de regering een onderzoek heeft ingesteld naar oorzaak en mogelijke toepasbaarheid elders in het land. 5)
Sinds 2001 zijn in Roemenië de geruchten over de Roemeense holocaust begonnen onderzocht te worden. De voorbidders weten hoe God openbaring begon te geven over massamoorden en begraafplaatsen van Joden, en hoe kerkleiders eerst niet en toen wel in eenheid wilden optreden, en hoe ze eerst niet en toen wel naar de synagogen wilden gaan om vergeving te vragen, en hoe de regering eerst niet en tenslotte, in oktober 2004, wel verantwoordelijkheid wilde nemen. De opbrengst van de fruitoogst dat najaar was zonder meer kolossaal te noemen.
Bij deze laatste voorbeelden is nog geen sprake van verbondssluiting, maar wel van het juist functioneren van de Gemeente, namelijk geestelijk, door voorbede en profetie.
Bij alle voorbeelden in deze paragraaf zijn de “ingrediënten” voorbede en profetie evident; het ingrediënt betoon van kracht was spectaculair aanwezig in Nigeria en Uganda, in andere landen was dat niet of minder aanwezig.

2.3 Is dit niet een “vermengen van kerk en staat”?
De vraag dringt zich op hoe de verhouding ligt tussen christen-zijn en president-zijn?
In alle voorbeelden van § 2.2 was er steeds de grondwettelijke ruimte èn deelectorale ruimte voor de koning/president/premier/burgemeester om zijn persoonlijke overtuiging een rol te laten spelen, en leidde overleg met kabinet en parlement tot de genoemde verbondssluitingen en/of schuldbetuigingen!
Zo iets zou in een aantal EU-landen ook mogelijk zijn, omdat daar de grondwettelijke ruimte er voor aanwezig is! Het ontbreekt er echter aan de electorale ruimte; de regeringsleiders hebben geen “mandaat van de kiezers.”
Maar of een regeringsleider een verbond van zijn land of stad met God kan sluiten hangt ten diepste niet van de constitutionele of electorale ruimte af, maar van de “derde partij”, of de Gemeente geestelijk en bemiddelend functioneert met visie op haar bestemming en de bestemming van haar natie of stad! Zoals gezegd in hoofdstuk 1, met “Gemeente” bedoel ik het geestelijke Lichaam van Christus, zoals het bedoeld is.
Denk aan de koning van Ninevé: hij stond bekend als zeer wreed, maar “de inwoners van Ninevé geloofden God; zij riepen een vasten uit...” (Jona 3:5) en bemiddelden zo, op hun knieën!
In de hier gepresenteerde gevallen behoorde bij het “geestelijk functioneren” steeds (het begin van): --eenheid tussen de kerken; --gezamenlijk geloof; --geïnspireerde voorbede; --identificatie met land of stad; --identificerend schuldbelijden voor de historische schulden van het land; --volharding. Soms was de Gemeente in deze zin numeriek heel klein, maar zó was ze bruikbaar voor God.
De meeste ‘kerken’ waren druk met interne organisatie.

2.4 God had een verbond met de volken en wil dat herstellen!
Dit waren moderne voorbeelden van de God-staat verhouding uit Benin, Zambia, Nigeria, Dem. Rep. Congo, Uganda, Gabon, Brazilië, Vanuatu, Fiji, Roemenië en Portugal. Daarbij was de Gemeente als middelaar op de achtergrond en primair geestelijk aanwezig (vaak bij de overheid niet eens bekend) in voorbede en schuldbelijdenis, soms met profetie en betoon van kracht.
Talloze vergelijkbare de-krant-halende God-staat(-Gemeente) dynamieken hebben de laatste tien jaar plaats gevonden. Mij zijn nog bekend: Zweden t.a.v. de kolonisatie van de Polen in de 17de eeuw; Brazilië t.a.v. de bloedige discriminatie van Paraguay; Engeland t.a.v. de kolonisatie van Australië; Japan t.a.v. de wrede onderdrukking van Korea; Fiji t.a.v. de moord op een Engelse zendeling; Roemenië en de discriminatie van de Hongaren.
Als de Gemeente functioneert volgens haar roeping, dan maakt zij iets los in de hemelse gewesten en “regeert zij met Christus” over de naties! Dit (weer) toelaten van God tot de stáát, met de Gemeente als biddende bemiddelaar, heeft sociaal-economisch en politiek effect, vaak op spectaculaire wijze. Als de natie of stad verbondsmatig handelt door schuldbelijdenis, zou God, die een verbondsgod en God van leven is, dan niet weer overvloed schenken?
God had een verbond met de volken, maar het werd verbroken door de wreedheid der volken (Zacharia 11:4-13). Maar Hij wil het verbond met de volken herstellen en een royaal verbondsmaal met hen vieren:
“En de HERE der heerscharen zal op deze berg voor alle volken een feestmaal van vette spijzen aanrichten, een feestmaal van belegen wijnen: van mergrijke, vette spijzen, van gezuiverde, belegen wijnen. En Hij zal op deze berg de sluier vernietigen, die alle natien omsluiert, en de bedekking, waarmede alle volken bedekt zijn” (Jesaja 25:6-7).
Jezus komt terug, als Koning dezer koningen, president dezer presidenten. Deze naties, die nu al een verbond met God hebben gesloten, zijn als het ware proefpolders van het Koninkrijk!

Getuigenis.
Tijdens de Prayer Networking Conference 2006, Harare, Zimbabwe, verzorgden mijn vrouw Helene en ik een workshop met als titel “Bijbel en politiek”. Ik ging in op de taak van de Gemeente “volken tot discipel-volken te maken” en Helene sprak over de rol die de VN zich toeëigent om het tegendeel te bewerken. Een half uur na afloop, ik stond buiten de zaal na te praten, werd ik teruggeroepen: “Kun je dit stamhoofd uitleggen hoe hij zijn stam kan leiden een verbond te sluiten met God!”
Voor me stond een wat oudere zwarte man, een “chief” die vroeg of hij goed had begrepen dat het discipel-worden ook voor stammen geldt en hoe dat dan voor zijn stam kon worden toegepast! Ik heb hem toen uitgelegd dat net zoals een persoon christen wordt door met zijn hart het zondaarsgebed te bidden, ook een “Jonkvrouw Dochter Stam” een christelijke stam kan worden. Dit gebed bevat vijf elementen: stamzonden belijden, het in de dood liggen belijden, voor beide zaken een beroep doen op het bloed van Christus, in geloof vergeving en nieuw stamleven ontvangen, en dat nieuwe stamleven opdragen aan God en met God alleen leven. Ik legde uit dat, omdat dit het leven van de hele stam betreft, de andere stamoudsten en tenslotte ook een stamvergadering nodig zijn om zulk een stap als stam te maken, hoe groot ook de autoriteit van het stamhoofd is. Ik legde ook uit dat het “hen onderwijzende al wat Ik u gebeden heb” hard nodig is om te gaan groeien en afval te voorkomen. De man straalde en vroeg of we konden komen bidden op het stamgebied.
Na een soortgelijke ervaring in Fiji op nationaal niveau, kwam er nu zo’n verzoek op stamniveau, zonder er op aan te dringen. Dat is toch bijzonder? Dit is Gods tijd van de “oogst der volken”; Hij zal de wijzen (en blanken) beschamen in Zijn haast naar de eindtijd!

Eindnoten:

1. Gedoeld wordt hier niet op de apocalyptissch Anabaptisten (1533-'34 in Münster, de libertijnse Anabaptisten (late 16de eeuw, St Gallen) maar de evangelische Anabaptisten, die een wereldwijde beweging werden, van Siberië tot in Zuid-Amerika. terug naar artikel
   
2. Zie "Transformation in the Pacific" terug naar artikel
   
3. Op tal van plaatsen aan de kust van Fiji is het koraalrif weer gaan groeien. Dit is ontdekt en wordt onderzocht door National Geographic, die opmerkt dat dit net zo 'onmogelijk' is als het genezen van een aids-patient. terug naar artikel
   
4. In beide voorbeelden uit de Pacific, Vanuatu en Fiji, speelde de verootmoediging tot eenheid binnen de Gemeente een grote rol. In beide voorbeelden was het zelfde voorgangersteam betrokken, geïnspireerd door mijn boek "The Nations Called". terug naar artikel
   
5. Zie "Two Cities in Brasil dedicated to King Jesus" terug naar artikel
   

[^ top]