Opium-verleden van Nederland en verzoening

Opium-verleden van Nederland en verzoening

Auteur: Pieter
Datum: 21-11-2013
Opiumhandel en opiumverslaving associëren we gemakkelijk met China. Maar wie weet dat de Hollanders de opiumhandel naar China op gang hebben gebracht?
En dat het opiumverleden in China de Christenen wordt aangerekend?
 
Wat weten buitenlanders over Nederland?
We waren van 1-7 juli 2013 in Hong Kong om in een Europese delegatie schuld te belijden voor het Nederlandse aandeel in de opiumhandel op China
De focus van de Chinese huiskerkleiders lag weliswaar meer op het Europese dan op het Nederlandse aandeel, maar dat Nederlandse aandeel mogen we niet overslaan.
Toen we de uitnodiging ontvingen was onze eerste reactie er een van verbazing: “Is Nederland ook hier bij betrokken geweest?” We hebben in de afgelopen jaren regelmatig meegemaakt dat buitenlanders iets negatiefs over ons land hebben onthouden dat dan niet in onze geschiedenisboekjes te vinden is. Het is alsof je een ui afpelt: na de ene laag komt de volgende. En toen we ‘VOC’ en ‘opium’ invoerden in Google ontdekten we een heel zwarte bladzijde van onze geschiedenis.
 
De VOC weer
Aan het eind van de 16de eeuw gingen tal van Hollandse schepen, elk voor eigen “compagnie”, op verkenning naar het Verre Oosten. Ook de Spanjaarden en Engelsen deden dat; de Portugezen waren er al. De Republiek heeft toen met veel moeite, visionair en uit winstbejag, de Verenigde Oostindische Compagnie, VOC, opgericht, een soort semi-overheidsmultinational (de eerste in de geschiedenis, 1602). Deze VOC was er niet voor kolonisatie maar voor de handel en deed alles om een handelsmonopolie in ZO Azië op te bouwen. Daarbij pasten ze corruptie, handelsoorlogen, moord en uitbuiting toe. Een voorbeeld: Sri Lanka werd veroverd op de Portugezen. De bevolking, die inmiddels was bekeerd tot het christendom (volgens Rome), kreeg te horen: `Alleen handel met ons en bekeren tot het protestantisme of je wordt gedood`.
We ontdekten ook nog iets nieuws over de VOC. De VOC bemerkte dat het in Europa importeren van Aziatische producten, met name specerijen, eigenlijk niet zo veel opbracht omdat de Aziaten niet echt geïnteresseerd waren in Europese producten. Maar ze merkten ook dat met regionale handel, handel tussen de alle havens tussen Bombay en Manilla, juist heel veel te verdienen was. Het waren de Hollanders die in die tijd de kooplui van het Oosten werden en nieuwe handelsroutes exploreerden en daar dan ook handelsmonopolies vestigden. En hadden de Aziaten geen belangstelling voor Europese valuta? Geen nood; de VOC gebruikte Indiase zijde en opium als betaalmiddel. Zo kwam Indiase opium, via de bewerkingsfabriek in Batavia, terecht in Formosa, de poort tot China.
 
Het kwaad van opium, 17-18de eeuw
De `melk` uit de papaverknop wordt verwerkt tot de opiumpoeder die gesnoven wordt. Het verdovende effect was al eeuwen bekend als geneesmiddel en als drug voor de rijken.
Halverwege de 17de eeuw kwamen de Hollanders op het idee om de poeder te vermengen met tabak en het dan via een pijp te snuiven. Dat was veel goedkoper. Het maakte het verdovingsmiddel opeens tot drug voor de armen; een enorme markt lag open! Een vreselijke ontwikkeling. Bovendien bleek deze vorm van gebruik ook veel verslavender; een stabiele en groeiende markt lag open! Een nog vreselijker ontwikkeling.
Zo leidde een eenvoudige ‘’vondst’’ tot een enorme economische ontwikkeling EN tot een enorm toenemende verslaving in heel ZO-Azië. Dat was het dubbele Nederlandse aandeel.
Het monopolie dat de VOC in haar tijd instelde werd aan alle kanten omzeild, merkwaardig genoeg vooral door de kapiteins en zeelieden van de VOC zelf. Corruptie en verslaving woekerden hand in hand. (We vragen ons af of deze praktijken van de VOC een wortel zijn van de drugsverslaving in ons land in onze tijd en van de ‘’tolerantie’’ t.a.v. de coffee-shops)
Toen mid-18de eeuw de Hollandse invloed afnam, en de Engelsen de overhand kregen, verzekerden zij zich van een vaste afzetmarkt voor hun Indiase opium in China.
 
Opium en macht, 19de eeuw
In het begin van de 19de eeuw was de verslaving in China zo vreselijk toegenomen dat de keizer op een bepaald moment een grote lading opium liet vernietigen. De Engelse vloot greep in om de handelsbelangen te verdedigen. Er volgden twee oorlogen, de “Opium-oorlogen”, 1839–‘42 en 1856–‘60. Na beide oorlogen werd een voor China zeer vernederend vredesverdrag gesloten door de toenmalige Europese mogendheden: VK, Frankrijk, Rusland, Duitsland, Italië, Zweden, VS, Oostenrijk-Hongarije. Ook andere confrontaties, o.a. buitenlandse hulp bij de ‘Boxer-opstanden”in China, liepen voor China nadelig af. In totaal heeft China in de 19de eeuw geleden onder achttien “unequal treaties”. Daarover zit nog veel bitterheid en haat naar het westen.
In enkele van deze “vredesovereenkomsten” werd niet alleen de import van opium afgedwongen, maar ook de immigratie van zendelingen en de toestemming om te evangeliseren! Bij veel Chinezen leidt deze combinatie nog steeds tot afkeer van het christendom; het is de egoïstische godsdienst van die westerlingen.
De Chinese kerkleiders wilden graag dat er eindelijk excuses gemaakt zouden worden over die combinatie. Het Nederlandse aandeel van de voorgaande eeuwen was hen onbekend.
Weliswaar was er in Engeland mid 19de eeuw door zendelingen van de toen nog jonge China Inland Mission (de huidige Overseas Missionary Fellowship, in Nederland OZG) protest tegen het Britse beleid op gang gekomen. Door hun liefde voor het Chinese volk en hun geweldige vasthoudendheid is, in de loop van 60 jaar(!) het beleid in Engeland totaal om gegaan en kwam er een eind aan het mensonterend verdienen aan enorme opium exporten. Ik had een uitvoerig telefoongesprek met de directeur van OZG-Nederland. Deze vertelde dat de OMF door deze houding in China, zelfs door de Culturele Revolutie heen, een goede naam heeft bij de Chinese overheid. Maar zoiets weten alleen de Christenen.
Pas begin 20ste eeuw was door de nationale en internationale politiek de vreselijke opium-bedreiging in China in principe het hoofd geboden.
 
Nu Nederland nog
Toch is bij velen in China de suggestie blijven hangen: Westerlingen zijn slecht en hun godsdienst ook. Het is een duidelijke barrière in de evangelieverkondiging. Daarom hebben huiskerkleiders met klem de wens uitgesproken dat vertegenwoordigers uit Europa het kwaad van de opium-importen publiek belijden.
De eerste week van julie vond de “home coming conference” plaats. Er waren + 20.000 deelnemers, waarvan 80% van het vaste land China en 10% uit Hong Kong. Daarnaast Chinezen uit vele Aziatische naties en vele Koreanen en Japanners. 12.000 in de overdekte arena en de overigen in de nevenzaal.<img alt="&quot;&quot;" data-cke-saved-src="" src="&quot;/userfiles/Image/dscn0175.JPG&quot;" style="&quot;" margin:="" 5px;="" float:="" right;"="" height="&quot;300&quot;" width="&quot;400&quot;">
De westerse delegaties hadden een vijf-punten-schuldbelijdenis opgesteld, voor te lezen door twee Britten, met vertaling. Daarna zou een vertegenwoordiger van elke deelnemende natie afzonderlijk twee punten uitspreken in de eigen taal, zonder vertaling.
De + twintig Europeanen knielden op het podium voor de 20.000(!) Chinezen. Na de twee Britten mochten wij als Nederlanders de spits afbijten en ons eigen aandeel invullen. Na dat allen hun deel beleden hadden knielden vijf Chinese leiders tegenover ons, met achter hen vijf jonge Chinezen, want het ging ook om genezing en bemoediging van de volgende generatie. Tot onze verrassing namen ze niet alleen onze schuld belijdenis aan, maar beleden ze zelf schuld, nl. voor het vermoorden, rond 1900, van duizenden zendelingen; één zong daarover een lied, heel mooi en zeer ontroerend. Toen het “klaar” was werd ons gevraagd voor het podium te gaan staan, naast elkaar, en mochten de conferentiegangers naar ons toekomen om ont te bedanken.
Vele honderden renden naar voren en wilden ons aanraken en omarmen en huilen: “Dank je wel, want mijn vader, mijn grootvader, mijn halve familie was verslaafd”. Dat was pas de echte verzoening, zo intens en bijna verpletterend emotioneel. Het verdriet kwam van zo diep. Een opiumverslaafde neemt geen verantwoordelijkheid meer, zodat hele gezinnen, bedrijven en steden geheel vervielen. Die gevolgen kenden velen nog goed. We hebben in de loop der jaren vele emotionele reacties op ons schuld belijden meegemaakt, maar nog nooit zo massaal en zo intens.
We hadden gebeden of we een Chinese leider mochten ontmoeten die Engels sprak en aan wie we de hele Nederlandse schuldbelijdenis konden voorlezen, zie inzet. Die hadden we mooi afgedrukt en geplastificeerd en we hadden ook een cadeau gekocht. In het tumult van de reacties spraken we hierover een van de leiders aan. Toen alles voorbij was zochten we een rustige plek en we lazen rustig ons stuk voor. Hij las zeer oplettend mee, pakte Pieters hand vast en zei: “Mag ik dit mee nemen… en publiceren? Ik ben geen voorganger, maar eigenaar van een grote krant voor Chinezen op het vaste land en in de verstrooiing. Wat zijn uw bronnen? Dit moet iedereen weten”.
Zo heeft de Heer onze reis en jullie meeleven zeer bevestigd. 


Declaration of confession of Dutch sins regarding the opium trade in the 17th and 18th century
During the 17th and 18th century the Dutch (Netherlands) semi-governmental multinational called Dutch East Indies Company (VOC, established 1602) fought the Portuguese, Spanish and English trading presence in commercial and military ways for the trading dominance along the East Asian coasts.
The Dutch pioneered new trade links throughout the whole South East Asia region and started to use Indian silk and opium as currency. That is how the Mugal and Bengal opium, after refinement in Batavia (now Jakarta), began to reach China. In this the Dutch by-passed both legal and moral written codes (1).
Until then opium had been, besides being used in pharmacy, a drug for the rich. Mid-17th century the Dutch invented to smoke opium in pipes, mixed with tobacco. This made the use of opium cheaper and by that also very popular. This development was profitable for the Dutch but terrible for the suddenly increasing numbers of users (2).
The use of opium by pipe proved also more addictive, which was again profitable for the Dutch, but simply disastrous for the users (3).
Till around the mid-18th century the Dutch dominated the East Asian opium trade, flooding China with opium, all the time by-passing both legal and moral written codes.
We have come to understand that both the kind of trading and the by-passing of moral and legal codes have insulted the name of God and caused a barrier to the acceptance of the Christian faith in your nation.
We stand here before God and you, representatives of the nation of China. To our shame we do not stand here on behalf of the government of The Netherlands. On behalf of the prayer movement in the nation of The Netherlands we confess these sins as sins against God and against your nation and we ask you for forgiveness.

Webdesign and build by Gopublic